دبیرستان غیردولتی پسرانه معراج اندیشه (متوسطه دوره دوم) اداره کل آموزش و پرورش استان همدان

تفسیر سوره ی حمد

مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ     خدایى که  مالک روز جزاست

 

نکته ها

  مالکیّت خداوند، حقیقى است و شامل احاطه و سلطنت است، ولى مالکیّت‏هاى اعتبارى، از سلطه‏ى مالک خارج مى‏شود و تحت سلطه‏ى واقعى او نیست. «مالک یوم الدین»  با آنکه خداوند مالک حقیقى همه چیز در همه وقت است، ولى مالکیّت او در روز قیامت و معاد جلوه‏ى دیگرى دارد؛
 * در آن روز تمام واسطه‏ها و اسباب نسبت به کفار قطع مى‏شوند. «تقطّعت بهم الاسباب»(بقره، 166)
 * نسبت‏ها و خویشاوندى‏ها نسبت به کفار از بین مى‏رود. «فلا انساب بینهم»(مؤمنون،
101)
 * براى کفار مال و ثروت و فرزندان، سودى ندارند. «لاینفع مال و لابنون»(شعراء، 88)
 * بستگان و نزدیکان نیز فایده‏اى نمى‏رسانند. «لن تنفعکم ارحامکم»(ممتحنه، 3)
 * نه زبان کفار، اجازه عذر تراشى دارد و نه فکر آنها، فرصت تدبیر. تنها راه چاره لطف خداوند است که صاحب اختیار آن روز است.  لفظ «دین» در معانى گوناگون به کار رفته است:
الف: مجموعه‏ى قوانین آسمانى. «إنّ الدّین عنداللَّه الاسلام»(آل‏عمران، 19)
ب: عمل و اطاعت. «للّه الدّین الخالص»(زمر، 3)
ج: حساب و جزا. «مالک یوم الدّین»
«یوم الدّین» در قرآن به معناى روز قیامت است که روز کیفر و پاداش مى‏ باشد. یسئلون ایّان یوم الدّین (ذاریات، 12) مى‏ پرسند روز قیامت چه وقت است؟  قرآن در مقام معرّفى این روز، مى‏ فرماید:  ثم ما ادراک ما یوم الدّین . یوم لا تملک نفس شیئاً و الامر یومئذ للّه (انفطار، 18 - 19) (اى پیامبر!) نمى ‏دانى روز دین چه روزى است؟ روزى که هیچ کس براى کسى کارآیى ندارد وآن روز تنها حکم و فرمان با خداست.
«مالک یوم الدّین» نوعى انذار و هشدار است، ولى با قرار گرفتن در کنار آیه‏ ى «الرّحمن الرّحیم» معلوم مى ‏شود که بشارت و انذار باید در کنار هم باشند. نظیر آیه شریفه دیگر که مى ‏فرماید: نبّى‏ء عبادى انّى أنا الغفور الرّحیم . و أنّ عذابى هو العذاب الالیم (حجر، 49 - 50) به بندگانم خبر ده که من بسیار مهربان و آمرزنده ‏ام، ولى عذاب و مجازات من نیز دردناک است. همچنین در آیه دیگر خود را چنین معرّفى مى ‏کند: قابل التَّوب شدید العقاب (غافر،۳) خداوند پذیرنده‏ ى توبه مردمان و عقوبت کننده ‏ى شدید گناهکاران است. در اوّلین سوره‏ى قرآن، مالکیتَ خداوند عنوان شده است، «مالکِ یوم الدّین» و در آخرین سوره، مَلِکیت او. «ملک النّاس»

 پیام ها

 1- خداوند متعال، از جهات مختلف قابل عبادت است و ما باید حمد و سپاس او را به جا آوریم. به خاطر کمال ذات و صفات او که «اللّه» است، به خاطر احسان و تربیت او که «ربّ العالمین» است و به خاطر امید و انتظار رحم و لطف او که «الرّحمن الرّحیم» است و به خاطر قدرت و هیبت او که «مالک یوم الدّین» است.
 2- قیامت، پرتوى از ربوبیّت اوست. «ربّ العالمین... مالک یوم الدین»
 3- قیامت، جلوه‏اى از رحمت خداوند است. الرّحمن الرّحیم مالک یوم الدین

نظرات خوانندگان
تا کنون هیچ نظری درباره این مطلب ثبت نشده است
نظر جدید
نام*
ایمیل
نظر*

متن تصویر*
مشاهده لیست تمام مطالب...